Şebekelerdeki Su Kayıplarını Önlemek İçin Alınabilinecek Tedbirler *

İçme suyu sistemlerinde bakım, onarım ve kayıp kontrolü amaçlı tesisat galerileri bulunmamaktadır. Tesislerin, şebekelerin ihtiyacı olan rutin bakım ve gereken yenileme işlemleri için neredeyse hiçbir kaynak ayrılmamakta dolayısıyla da tesislerin ekonomik ömürlerinin kısalmaktadır. Conta Hareketi ile belediyelerden beklediğimiz altyapı eksiklikleri nedeniyle şebeke kayıplarının fazla olduğu şehirlerde acilen altyapı çalışmalarına başlamaları ve su kayıplarının mümkün olan en az seviyeye indirilmesinin sağlanmasıdır. Su şebekesinin sağlıksızlığı, kötü ve yanlış malzeme kullanımı ve plansızlık sebebiyle su kayıpları artıyor. Bu kampanyanın amacı herhangi bir belediye başkanına ya da belediyeye ithamda bulunmak değildir. Bu kampanya; şebeke altyapılarından sorumlu olan belediyelerin finansal kaynaklarının bir kısmını bu işe yatırmalarını sağlamak, bu konuda başarılı olan belediyeleri ve belediye başkanlarını bir iyi uygulama olarak diğer yetkili kurumlara göstermektir.
Şebekedeki su kayıplarını önlemek için alınabilecek bir dizi önlem vardır:

1. Boru hattı yönetimi: Su altyapıları zaman içinde eskimekte ve çoğu zaman yüksek maliyeti göz önünde bulundurularak yenilenmemektedir. Önleyici bakım ve su sistemlerinin değiştirilmesi şebeke kayıplarını etkileyen en önemli faktördür. Uluslararası bir araştırmaya göre yıllık 0.6% şebeke yenilenmesi gerekmektedir. Mevcut durumda bu rakam 0.1 ile 2% arasında değişmektedir.
2. Basınç yönetimi: Uluslararası platformda yıllardır kabul edilen efektif sızıntı yönetimi stratejisi, etkili bir baskı yönetiminden geçmektedir. Baskı yönetiminin şebeke kayıplarıyla ilgili olan en önemli faktörü su kesintisi ve aşırı yükselmesi kontrolüdür. Danimarka, Kıbrıs, Malta, İspanya, Birleşik Krallık, İtalya, Romanya ve Portekiz'de başarılı baskı yönetim politikaları uygulanmaktadır.
3. Hızlı ve kaliteli onarım: Su kaybı yönetiminin anahtar bileşenlerinden biri retikülasyon bakımlarının hızı ve kalitesidir. Buradaki üç anahtar faktör farkındalik zamanı, yerleştirme zamanı ve onarım zamanıdır. Sızıntı metal boruların korozyonu sebebiyle oluşabileceği gibi altyapıdaki çatlaklar ve ayrılmalar nedeniyle de meydana gelebilir.
4. Bildirilmemiş sızıntılar için aktif sızıntı kontrolü: Sızıntı yerinin belirlenmesi şebekelerin belirli aralıklarla (6 aylık ya da bir yıllık) kontrolünü gerektirmektedir. Sızıntı kontrolü hedef bölgelerde de (akış hızının yüksek olduğu) yapılabilir. Akış oranlarındaki güçlü azalmanın su tedarik ağlarında önemli sonuçlara yol açabileceğini belirtmek önemlidir. Lağım atık sistemlerine dayanarak su tüketimini azaltmak lağım hacimlerinde güçlü düşmelere yol açabilir. Atık su boşaltım sistemine bağlı olarak (ayrı atık su sistemi, birleşik kanalizasyon sistemi), su tüketimini azaltmak birçok yerde pis su hacimlerinde güçlü bir düşüşe ve gereken minimum akıntı oranlarının altına düşmesine, neden olabilir. Minimum akıntı oranlarına ulaşmada 10 saati geçen başarısızlık sızıntı ve oksijen seviyesinin az olduğu yerlerde çökelmeye ve H2S, HS-, S2 oluşumuna yol açar. Bunun yanında, sülfat düşüşleri kanalizasyon sistemlerindeki belirli elementleri aşındırarak/paslandırarak daha fazla oranda sızıntıya yol açabilir.

* Kaynak: RWE&Thames Water, ‘İzmit Su Kayıplarının Azaltılması Projesi’: 2004